วิธีดูแลรักษาเปียโน

ผมเคยเปิด "ไทยประเสริฐมิวสิคเฮ้าส์" ที่บ้านถนนทุ่งโฮเต็ล งานบริการอย่างหนึ่งนอกเหนือจากรับสอนและทำเพลงก็คือ "ตั้งสายเปียโน"  

วันนี้ผมค้นเจอจดหมายเก่าที่เคยเขียนถึงลูกค้า จึงอยากนำมาเก็บไว้ในบล็อก"ช่างเหอะ" เพื่อระลึกถึงความหลังสมัยจับค้อนจูนเปียโน!

จดหมายฉบับนี้พิมพ์ด้วยโปรแกรมเวิร์ดราชวิถี

ผมได้อ่านที่เคยเขียนเมื่อ ๓๐ ปีที่แล้ว...รู้สึกตลกดีแฮะ!.

เรียน ท่านเจ้าของเปียโน ที่นับถือ

เปียโนเป็นเครื่องดนตรีที่มีค่ามาก จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องดูแลรักษาอย่างถูกต้องและสม่ำเสมอ

การทำความสะอาดเปียโนนั้น ควรใช้ผ้านุ่ม ๆ เช็ดตาม keys เพื่อขจัดคราบเหงื่อและรอยนิ้ว อย่าปล่อยให้มีฝุ่นสะสมมาก เพราะอาจทำให้ action ต่าง ๆ ทำงานไม่คล่องและติดขัดได้ ไม่ควรปล่อยให้รอยสกปรกจากนิ้วมือติดบนเนื้อไม้นาน ๆ เพราะจะทำความสะอาดได้ยาก และทำให้เปียโนเก่าเร็ว ควรหลีกเลี่ยงการวางแก้วน้ำหรือของหนักบนเปียโน หากที่บ้านมีหนูและแมลงสาบชุกชุม จักต้องระวังมิให้เข้าไปอาศัยทำรังอยู่ในเปียโน เพราะส่วนประกอบที่บอบบางจะถูกกัดกินเป็นอาหาร และสายจะเป็นสนิม ควรหมั่นตรวจเช็คบ่อย ๆ ด้วยการเปิดฝาด้านบนออกดู หากได้กลิ่นปัสสาวะ แสดงว่ามีผู้บุกรุกในเปียโนของท่านแล้ว

เปียโนประกอบด้วยสายขนาดต่าง ๆ จำนวนมาก ที่ถูกขึงระหว่างหลักกับ tuning pins เกลียวละเอียดที่ฝังลงในเนื้อไม้หลาย ๆ ชั้น เปียโนราคาแพง ๆ ส่วนประกอบเหล่านี้จะถูกออกแบบและสร้างอย่างดี ทำให้ tuning pins สามารถต้านแรงดึงอันมหาศาลของสายเปียโนได้เป็นอย่างดี ทำให้สายไม่หย่อนง่าย ๆ เสียงจึงไม่เพี้ยนเร็ว ส่วนเปียโนทั่ว ๆ ไป และเปียโนที่เก่ามาก ๆ หรือที่ tuning pins ถูกตอกเนื่องจากการตั้งสายที่ไม่ถูกวิธีมาก่อน สายที่ตั้งไว้ก็จะต้องลดหย่อนลงตามกาลเวลา มากหรือน้อยขึ้นอยู่กับสภาพของ tuning pins การเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิโดยทั่ว ๆ ไป  รวมทั้งช่วงห่างระหว่างการตั้งสายแต่ละครั้ง  (เปียโนที่ไม่ได้รับการตั้งสายเป็นเวลานาน ๆ เสียงจะตกลงมาก ซึ่งบางครั้งอาจถึงเกือบครึ่ง step  หากขึ้นเสียงให้ได้ standard จะยังไม่สามารถรักษาระดับไว้ได้นานเหมือนเปียโนที่ได้รับการตั้งเสียงอย่างสม่ำเสมอ)

กำหนดการตั้งสายเปียโนนั้นขึ้นอยู่กับเปียโน และความประสงค์ของท่านเป็นหลัก โดยทั่วไปแล้วเพียงปีละครั้งก็ใช้ได้ นอกเสียจากในกรณีที่ท่านต้องการรักษาระดับเสียงที่ถูกต้องให้ได้มากที่สุด (เพื่อส่งเสริมด้าน ear training แก่ผู้เล่น)แล้ว ควรตั้งสายทุก ๆ 6 เดือน

สำหรับ heater ที่มีอยู่ในเปียโนนั้น เพื่อใช้ควบคุมอุณหภูมิและระดับความชื่นในเปียโนของท่าน ในหน้าฝนจะช่วยได้มากทีเดียว (ในหน้าร้อน ถ้าอากาศร้อนมาก จะ off ไว้ก่อนก็ได้)

เปียโนได้ถูกออกแบบมาให้เล่นได้ทั้งนุ่มนวลและรุนแรง จึงไม่ต้องกลัวที่จะกดแรง ๆ ลงบน keys (ถ้าท่านเล่นตามเพลงที่กำหนด)  การเล่นเปียโนมาก ๆ มิได้ทำให้เสื่อมสภาพเร็ว แต่การปล่อยทิ้งไว้โดยไม่ค่อยได้เล่น กลับจะทำให้ฝืดและชิ้นส่วนบางอย่างเสื่อมได้ง่าย หากท่านรักเปียโนของท่าน ควรเล่นอย่างสม่ำเสมอ รวมทั้งคอยดูแลรักษา ทำความสะอาด เพื่อให้เปียโนเป็นเครื่องดนตรีและเครื่องประดับบ้านที่มีค่าไปนานแสนนาน

ขอขอบคุณอย่างยิ่งที่ท่านได้กรุณาให้ทางไทยประเสริฐมิวสิคเฮ้าส์ได้ตั้งเสียงและตรวจซ่อมเปียโนของท่าน หวังเป็นอย่างยิ่งว่า ท่านคงจะเพลิดเพลินกับการเล่นเปียโนที่มีอยู่ หากมีปัญหาใด ๆ เกิดขึ้น โปรดแจ้งให้ทราบทันที

ไทยประเสริฐมิวสิคเฮ้าส์

เกือบลืมไปว่าครั้งหนึ่งผมเคยหากินด้วยการรับจ้างตั้งสายเปียโน